Azərbaycan atletləri beynəlxalq mövsümün həlledici mərhələsində

Giriş

Azərbaycan atletikasında payız həm ölkədaxili yarışlar, həm də qış mövsümünə hazırlıqla yadda qalır. Beynəlxalq təqvimdəki startlar isə idmançılar üçün yeni sınaqlar yaradır. Mövsümün əhəmiyyətini təkcə medallarla ölçmək olmaz: nəticələrin davamlılığı hazırlıq sistemindən, yarış təcrübəsindən və müxtəlif məsafələrdə toplanan təcrübədən də asılıdır. Azərbaycan atletləri üçün bu mərhələdə əsas məqsəd hazırlığı ardıcıl davam etdirməkdir.

Hazırda konkret vaxtlar, yerlər və şəxsi rekordlar barədə məlumat açıqlanmayıb. Buna görə atletlərin çıxışlarını yalnız təsdiqlənmiş faktlar əsasında qiymətləndirmək olar: keçirilən yarışlar, hazırlıq addımları və qarşıdakı startlar. Belə yanaşma nəticələri şişirtmədən mövsümün istiqamətini göstərir və Azərbaycan atletlərinin çıxışlarını obyektiv təhlil etməyə imkan verir.

Komanda və idmançılar

Azərbaycan yüngül atletika yığması qış mövsümündəki beynəlxalq yarışlara hazırlaşmaq üçün Göygöldə təlim-məşq toplanışına başlayıb. Bu mərhələdə məşq yükünü yarış təqviminə uyğun qurmaq, müxtəlif intizamlar üzrə hazırlığı uzlaşdırmaq və idmançıları yarış ritminə qaytarmaq vacibdir. Toplanışın proqramı və iştirakçıları barədə ətraflı məlumat verilmədiyindən, onun nəticələrini əvvəlcədən qiymətləndirmək mümkün deyil. Azərbaycan atletləri üçün düşərgənin əsas faydası mövsümə planlı şəkildə hazırlaşmaqdır.

İlahə Quliyevaya «Azərbaycan Respublikasının idman ustası» fəxri adı verilib. Bu, onun idman fəaliyyətinin rəsmi tanınmasıdır, lakin hazırkı formasını və beynəlxalq rəqabət səviyyəsini təkbaşına göstərmir. Belə təltiflər idmançı əməyini önə çıxarır və gənc atletlərə nümunə ola bilər. Azərbaycan atletləri arasında fərdi nailiyyətlərin tanınması idmana marağı da artıra bilər.

Xankəndidə keçirilən üçüncü beynəlxalq ultramarafonda altı ölkədən 97 atlet iştirak edib. Bu, yarışın regional miqyasını və uzun məsafəli qaçışa marağı göstərir. Ancaq iştirakçı sayı nəticələrin keyfiyyətini müəyyən etmir. Finiş sıralaması, vaxtlar və Azərbaycan təmsilçilərinin mövqeləri açıqlanmadığı üçün yarışın nəticələri barədə daha geniş fikir söyləmək olmaz. Azərbaycan atletləri üçün bu cür beynəlxalq startlar təcrübə qazanmaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Ölkə çempionatları da beynəlxalq startlara hazırlığın vacib hissəsidir. Bu yarışlar idmançılara rəqabət şəraitində özlərini sınamaq, məsafə və temp seçimini yoxlamaq imkanı verir. Bununla belə, kross-kantri, yol qaçışı və ultramarafon fərqli fiziki keyfiyyətlər tələb edir. Ona görə də bu intizamlardakı nəticələri birbaşa müqayisə etmək düzgün deyil. Azərbaycan atletləri də hər yarışın xüsusiyyətlərinə uyğun hazırlıq görməlidirlər.

Əsas amillər

İlk növbədə hazırlığın davamlılığı vacibdir. Göygöldəki düşərgə qış mövsümünə hazırlığın başladığını göstərir, amma uğuru yalnız toplanışın keçirilməsi ilə ölçmək olmaz. Yükün düzgün bölünməsi, istirahət və bərpa rejimi, eləcə də fərdi proqramlar əsas rol oynayır. Zədələr və heyətin vəziyyəti barədə məlumat verilmədiyindən, bu məsələlərə dair ehtimal yürütmək olmaz. Azərbaycan atletləri üçün sağlamlıq və bərpa rejimi də mövsüm planının vacib hissəsidir.

Yarışların müxtəlifliyi də əhəmiyyətlidir. Xankəndidəki ultramarafon uzun məsafəli qaçışda beynəlxalq rəqabət imkanı yaradıb, Astara isə yol qaçışı üzrə milli çempionata ev sahibliyi edib. Şəhid Arif Qeybiyevin xatirəsinə həsr olunan çempionat oktyabrın 4-də keçirilib. Bu yarışlar fərqli məqsədlərə xidmət edir: biri dözümlülük sınağı və beynəlxalq iştirakçılıq, digəri isə milli rəqabət və xatirə ənənəsidir. Azərbaycan atletləri bu fərqli formatlarda müxtəlif bacarıqlarını nümayiş etdirirlər.

Atletlərin çıxışlarını təhlil etmək üçün iştirak faktı kifayət deyil. Məsafə, finiş vaxtı, mövsümün ən yaxşı nəticəsi və əvvəlki göstəricilərlə müqayisə də lazımdır. Bu məlumatlar şəxsi rekordlar və idmançıların inkişafı barədə əsaslı fikir yürütməyə imkan verir. Hazırda yarışların təqvimi və iştirakçılığı barədə məlumat var, lakin nəticələrin rəqəmsal mənzərəsi tam deyil. Azərbaycan atletlərinin inkişafını izləmək üçün bu göstəricilərin müntəzəm açıqlanması faydalı olardı.

Azərbaycan Atletika Federasiyasının World Athletics, European Athletics və Balkan Athletics üzvlüyü milli atletikanın beynəlxalq strukturlarla əlaqəsini göstərir. Bu üzvlük yüksək nəticəyə zəmanət vermir, lakin yarış qaydaları, təqvim və idar管理çilik baxımından həmin əlaqəni təsdiqləyir. Nö次əti addım isə idmançıların beynəlxalq təcrübəsini artırmaq və nəticələri şəffaf şəkildə izləməkdir. Azərbaycan atletləri üçün beynəlxalq təcrübə rəqabət səviyyəsini daha yaxşı anlamağa kömək edir.

Yarış mövsümünün ssenarisi

Bakı Dövlət Qaçış Məkanında Azərbaycan payız kross çempionatı oktyabrın 18-nə planlaşdırılmışdı. Hazırkı tarixə görə yarış artıq keçib, lakin yekun nəticələri barədə məlumat təqdim edilməyib. Buna görə çempionatı nəticələri ilə təsvir etmək yox, rəsmi təqvimdə göstərilən yarış kimi qeyd etmək daha dəqiqdir. Azərbaycan atletləri üçün kross çempionatı payız formasını yoxlamaq imkanıdır.

Oktyabrın 25-də Sadıq Sadıqovun xatirəsinə həsr olunan 10 kilometrlik «Qızıl Payız Qaçış Festivalı» keçirilməlidir. Bu məsafədə sürət dözümlülüyü və tempi düzgün bölüşdürmək vacibdir. Hazırlıq baxımından 10 kilometr həm qısa məsafəli qaçışdan, həm də ultramarafondan fərqlənir. Oktyabrın 30-dan noyabrın 15-dək Gənclərin Olimpiya Oyunları da beynəlxalq gənclər təqvimindəki mühüm mərhələdir. Azərbaycan təmsilçilərinin iştirakı və nəticələri barədə məlumat olmadığından, medal və ya çıxış proqnozu vermək əsaslı deyil.

Yerli yarışlar atletlərə payız formasını yoxlamaq, məşqçilərə isə qış hazırlığından əvvəl idmançıları qiymətləndirmək imkanı verir. Beynəlxalq startlar rəqabət mühitini genişləndirir, lakin bir yarışdakı uğur digər intizamda da eyni nəticəyə zəmanət vermir. Kross, yol qaçışı və ultramarafon çıxışlarını hər birinin öz tələblərinə uyğun qiymətləndirmək lazımdır. Azərbaycan atletləri üçün bu yarışların hər biri mövsüm planında ayrıca yer tutur.

Nəticə

Azərbaycan atletikasında hazırlıq və yarış təqvimi baxımından fəallıq müşahidə olunur. Göygöldə qış mövsümünə hazırlıq başlayıb, Xankəndidə 97 atletin iştirakı ilə beynəlxalq ultramarafon keçirilib, Astara isə milli yol çempionatına ev sahibliyi edib. İlahə Quliyevaya fəxri ad verilməsi də fərdi idman əməyinin tanınmasını göstərir. Bu hadisələr Azərbaycan atletlərinin mövsüm ərzindəki fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini əhatə edir.

Qarşıdakı mərhələdə yarışların keçirilməsi ilə yanaşı, onların idmançıların inkişafına təsiri də qiymətləndirilməlidir. Vaxtlar, yerlər və mövsümlərarası müqayisələr dərc olunduqca, şəxsi inkişafı və medal nəticələrini daha dəqiq ölçmək mümkün olacaq. Hələlik faktlar Azərbaycan atletlərinin beynəlxalq startlara hazırlaşdığını göstərir. Bu hazırlığın rəqabət üstünlüyünə çevrilib-çevrilmədiyini isə növbəti nəticələr ortaya qoyacaq. Azərbaycan atletləri üçün medal uğurları barədə əsaslı nəticə çıxarmaq yalnız rəsmi yarış nəticələri açıqlanandan sonra mümkün olacaq.